Kwartaalbericht Agrarische grondmarkt

2018 - 4e kwartaal

Landelijk overzicht

In het vierde kwartaal van 2018 is de gemiddelde agrarische grondprijs in Nederland uitgekomen op 65.200 euro per ha (figuur 1). Over heel 2018 ligt de gemiddelde prijs op 60.900 euro per ha, ruim 2,5% hoger dan in 2017 (59.500 euro per ha).

Prijzen van bouwland en grasland

De prijs van bouwland steeg van gemiddeld 66.400 euro per ha in de eerste drie kwartalen van 2018 tot 73.800 euro per ha in het vierde kwartaal van 2018 (figuur 1). De uitkomst is vooral gevormd door hoge gemiddelde grondprijzen voor bouwland in West- en Zuid-Nederland. Over geheel 2018 komt de gemiddelde grondprijs voor bouwland uit op 68.900 euro per hectare.

De prijs van grasland is in het vierde kwartaal van 2018 met 8,9% gestegen tot 59.700 euro per ha (figuur 1). Deze uitkomst is veroorzaakt door hoge gemiddelde prijzen voor grasland in Oost- en Zuid-Nederland. Over heel 2018 noteert grasland een gemiddelde prijs van 56.000 euro per ha. 

Prijs (euro per hectare) onverpacht gras- en bouwland en totaal (gras-, bouw- én maïsland samen), 2015Q4 -2018Q3 (per kwartaal)

Figuur 1     Prijs (euro/ha) onverpacht gras- en bouwland en totaal (gras-, bouw- én maïsland samen), 2016Q1 -2018Q4 (per kwartaal)
Bron: Kadaster/RVO.nl/Wageningen Economic Research.

Grondmobiliteit

In het vierde kwartaal van 2018 is 8% meer grond verhandeld dan in hetzelfde kwartaal een jaar daarvoor, respectievelijk 11.400 ha en 10.500 ha. Door het seizoenpatroon - waarbij de handel in het derde kwartaal op een laag pitje staat - is een vergelijking met het voorgaande kwartaal niet zinvol. In geheel 2018 is 35.700 ha grond verhandeld. Dat ligt iets hoger dan de mobiliteit in 2017 én 2016; toen 34.400 ha en 34.600 ha werd overgedragen. De relatieve grondmobiliteit – de verhandelde oppervlakte afgezet tegen het totaal areaal landbouwgrond – bedroeg in 2018 2,0%.

 

Grondmobiliteit (hectare) onverpachte agrarische grond in Nederland, 2015Q3-2018Q2 (per kwartaal)

Figuur 2     Grondmobiliteit (ha) onverpachte agrarische grond in Nederland, 2016Q1-2018Q4 (per kwartaal)
Bron: Kadaster/RVO.nl/Wageningen Economic Research.

Overzicht Landsdelen

Aan de hand van vier landsdelen wordt een indruk gegeven van de regionale verscheidenheid in de agrarische grondmarkt. Deze landsdelen zijn opgebouwd uit de 14 groepen van landbouwgebieden (zie verantwoording). Landsdeel Zuid kent meestal de hoogste gemiddelde grondprijs (zie figuur 3), in 2018 lag deze 16% boven het Nederlandse gemiddelde. Landbouwgrond in landsdeel Noord is het laagst geprijsd, in 2018 lag deze 12% onder het landelijk gemiddelde). 

Kaart 1     Agrarische grondprijs (euro/ha) en mobiliteit (ha) per landsdeel vergeleken met het totale areaal cultuurgrond, 4e kwartaal 2018
Bron: Kadaster/RVO.nl/Wageningen Economic Research.

Landsdeel Noord

De gemiddelde agrarische grondprijs in landsdeel Noord is in het vierde kwartaal van 2018 gestegen (2,9%), van 53.400 euro in de eerste drie kwartalen van 2018 tot 55.000 euro per ha (kaart 1 en figuur 3). Over heel 2018 komt de gemiddelde prijs uit op 53.700 euro. Ten opzichte van 2017 is dat een plus van 3,0%.

In 2018 is in landsdeel Noord 9.400 ha landbouwgrond verhandeld (figuur 2). Dat is 200 ha meer dan het jaar daarvoor. De relatieve grondmobiliteit  bedraagt op jaarbasis 1,7%.

Landsdeel Oost

In landsdeel Oost ligt de gemiddelde agrarische grondprijs in het vierde kwartaal van 2018 met 65.200 euro per ha fors boven het niveau van de eerste drie kwartalen van 2018 (8,0%) (kaart 1 en figuur 3). Over het gehele jaar 2018 komt de grondprijs in Oost uit op 61.700 euro per ha, dat is een fractie lager dan het prijsniveau in 2017.

In 2018 is in landsdeel Oost 10.300 ha grond verhandeld (figuur 2), vrijwel evenveel als in 2017. De relatieve grondmobiliteit  is de afgelopen drie jaren constant op 1,9%.

Prijs (euro per hectare) onverpacht agrarische grond (gras-, bouw- en maïsland samen) naar landsdeel 2015Q3-2018Q2 (per kwartaal)

Figuur 3     Prijs (euro/ha) onverpacht agrarische grond (gras-, bouw- en maïsland samen) naar landsdeel 2016Q1-2018Q4 (per kwartaal)
Bron: Kadaster/RVO.nl/Wageningen Economic Research.

Landsdeel West

In landsdeel West is de gemiddelde agrarische grondprijs in het vierde kwartaal uitgekomen op 64.100 euro per ha (kaart 1 en figuur 3). Dit is een stevig herstel van  de lage genoteerde grondprijs in het derde kwartaal. Het jaargemiddelde voor 2018 bedraagt 57.500 euro, tegen 58.500 euro per ha in 2017.

De grondmobiliteit in landsdeel West is stabiel gebleven. Zowel in 2017 als in 2018 werd 4.900 ha verhandeld (figuur 2). De relatieve grondmobiliteit  blijft daardoor in 2018 op 2,3%.

Landsdeel Zuid

In landsdeel Zuid is de gemiddelde agrarische grondprijs in het vierde kwartaal van 2018 uitgekomen op 73.000 euro per ha. Dat is fors (5%) boven het prijsniveau van de eerste drie kwartalen van 2018 (???69.400 euro per ha) (kaart 1 en figuur 3). Over heel 2018 ligt de gemiddelde grondprijs op 70.600 euro per ha, 6,2% boven het niveau van 2017.

Het verhandeld areaal landbouwgrond is in landsdeel Zuid gestegen naar 11.000 ha (figuur 2). De relatieve grondmobiliteit  ligt  met 2,3% in 2018 iets hoger dan in 2016 en 2017 (2,1%).

Verantwoording

Agrarische grondprijs

De agrarische grondprijs is de prijs van vrij beschikbare landbouwgrond gekocht door agrariërs. Aan de basis van de berekening van de grondprijs staan de transacties in het eigendomsregister van het Kadaster, aangevuld met informatie over de agrarische sector. Voor het bepalen van de agrarische grondprijs zijn de verhandelde percelen op de volgende kenmerken geselecteerd:

  • koper heeft een landbouwbedrijf
  • grasland, bouwland, snijmaïs
  • soort overdracht is koop-verkoop
  • zakelijk recht is volle eigendom
  • geen opstallen
  • geen reguliere pachtovereenkomst of erfpacht
  • geen familierelatie
  • oppervlak perceel groter dan 0,25 ha
  • de koopsom is groter dan 1 euro

Verhandelde percelen met extreem hoge en lage prijzen zijn volgens een statistische methodiek uitgesloten.

Agrarische grondmobiliteit

De agrarische grondmobiliteit – het verhandelde areaal landbouwgrond – geeft aan hoeveel agrarische grond is verhandeld op de vrije markt. Aan de basis van de berekening van de grondmobiliteit staan de transacties in het eigendomsregister van het Kadaster, aangevuld met informatie over de agrarische sector. Voor het bepalen van de agrarische grondmobiliteit zijn de verhandelde percelen op de volgende kenmerken geselecteerd:

  • grasland, bouwland, snijmaïs, bollenland, boomkwekerij, fruitteelt en overig tuinland
  • soort overdracht is koop-verkoop
  • zakelijk recht is volle eigendom
  • geen familierelatie
  • oppervlak perceel groter dan 0,25 hectare
  • de koopsom is groter dan 1 euro

Landsdelen

De vier landsdelen in kaart 1 en figuur 3 zijn opgebouwd uit de veertien groepen van landbouwgebieden:

  • Landsdeel Noord: Bouwhoek en Hogeland, Veenkoloniën en Oldambt en Noordelijk Weidegebied
  • Landsdeel Oost: Oostelijk Veehouderijgebied, Centraal Veehouderijgebied, IJsselmeerpolders en Rivierengebied
  • Landsdeel West: Westelijk Holland, Waterland en Droogmakerijen, Hollands/Utrechts Weidegebied
  • Landsdeel Zuid: Zuidwestelijk Akkerbouwgebied, Zuidwest-Brabant, Zuidelijk Veehouderijgebied en Zuid-Limburg

Contact

Wageningen Economic Research
Persvoorlichting
Yvonne Fernhout

T

070-335 83 38

E

yvonne.fernhout

www.wur.nl/economic-research

https://server1.dm-s.nl/images/templates/kadaster/spacer28.gif

https://server1.dm-s.nl/images/user/241/e285af439a1c0dcae5e8bc17138a6818.jpg


Kadaster
Woordvoerder
Suzie van den Hoek

T

088-183 32 94

E

mail naar kadaster.nl

www.kadaster.nl

https://server1.dm-s.nl/images/templates/kadaster/spacer28.gif

https://server1.dm-s.nl/images/templates/kadaster/kadaster.jpg